Wanneer hebben medewerkers van lokale besturen code 95 nodig?

Medewerkers van lokale besturen zijn niet automatisch vrijgesteld van code 95. Een gemeentemedewerker is alleen vrijgesteld als die materiaal, uitrusting of machines vervoert om zijn eigenlijke werk ter plaatse uit te voeren én rijden niet zijn voornaamste activiteit is. Rijden is de voornaamste activiteit als het 30% of meer van de maandelijkse werktijd inneemt.

Het Departement Mobiliteit en Openbare Werken krijgt geregeld vragen van lokale besturen met de vraag of medewerkers van steden en gemeenten vrijgesteld zijn van code 95. Hieronder bundelen we de richtlijnen voor de steden en gemeenten.

Wat zegt de regelgeving?

Code 95 is de aanduiding op het rijbewijs die bewijst dat een professionele bestuurder over de vereiste vakbekwaamheid beschikt. Elke chauffeur met een rijbewijs C of D die daarmee commercieel vervoer doet (als professionele bestuurder), heeft het bewijs van vakbekwaamheid (code 95 op het rijbewijs) nodig. 

De wetgeving voorziet een aantal vrijstellingen voor bestuurders van voertuigen waarvoor normaal een bewijs van vakbekwaamheid vereist is. Die vrijstellingen staan in het Koninklijk besluit van 4 mei 2007 over het rijbewijs, de vakbekwaamheid en de nascholing van bestuurders van voertuigen van de categorieën C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D en D+E. Meer informatie over de vrijstellingen vindt u op vlaanderen.be/mobiliteit-en-openbare-werken/auto-en-motor/rijbewijzen-en-rijopleiding/rijbewijs-c-of-d-voor-vrachtwagen-bus-of-autocar/vakbekwaamheid-voor-rijbewijs-c-en-d.

Welke vrijstelling geldt voor steden en gemeenten?

Gemeentemedewerkers zijn vrijgesteld wanneer voldaan wordt aan alle twee voorwaarden:

• als ze materiaal, uitrusting of machines vervoeren om hun eigenlijke werk ter plaatse uit te voeren;
• wanneer rijden niet hun voornaamste activiteit is. Rijden is de voornaamste activiteit als het 30% of meer van de maandelijkse werktijd inneemt.

Twee voorbeelden waarbij code 95 niet vereist is omdat rijden niet de voornaamste activiteit is.

• Een gemeentemedewerker die materiaal meeneemt voor onderhoudswerken op het openbaar domein.
• Een gemeentemedewerker die tafels en stoelen vervoert om op locatie de opbouw voor een evenement te doen.

Wanneer is code 95 wel nodig?

In alle andere gevallen dan de hierboven beschreven uitzonderingen is code 95 verplicht voor medewerkers van steden en gemeenten. Ook de vrijstelling voor niet-commercieel goederen- en personenvervoer is dus niet van toepassing. Een gemeentemedewerker wordt betaald voor zijn of haar werk.

Een voorbeeld: voor gemeentemedewerkers die met een schoolbus rijden en dus personen vervoeren is code 95 verplicht.

Beoordeel geval per geval

Lokale besturen doen er dus goed aan om per functie en opdracht na te gaan of code 95 nodig is, rekening houdend met bovenstaande richtlijnen.

Meer informatie over de vakbekwaamheid vindt u op Vakbekwaamheid voor rijbewijs C en D | Vlaanderen.be.