Met een MOBER aan de slag

Uit mobiliteitsbrief 263 - Mobiliteitseffectenrapporten

Achter de schermen werkten adviseurs Patrick Maes en Joris Willems mee aan de update van het richtlijnenboek voor Mobiliteitseffectenrapporten (MOBER). In afwachting van de publicatie, geven zij projectontwikkelaars, initiatiefnemers en vergunningsverleners al een eerste blik op waar ze bij hun volgende MOBER best rekening mee houden.

1. Start er meteen mee

“Als je het MOBER van bij het begin van het proces al opstart, ga je de mogelijkheden op vlak van duurzame mobiliteit veel beter kunnen invullen. Dan kan het plan nog aangepast worden en ben je niet alleen beperkt tot het indijken van de negatieve effecten aan het einde van de rit”, zegt Willems (Adviseur en Docent Verkeerskunde en Mobiliteit).

2. Accent op deelmobiliteit

Deelmobiliteit is een zo goed als nieuwe toevoeging in de update van het richtlijnenboek. “Deelwagens kunnen een interessante optie zijn voor projectontwikkelaars”, zegt Maes (Consultant Mobiliteit en Ruimtelijke Planning). “Het is een vorm van duurzame mobiliteit die ook het aantal benodigde parkeerplekken verkleint.”

3. Creëer nabijheid

“Een van de belangrijkste vernieuwingen is de introductie van de ruimtelijke ligging van een project als evaluatiecriterium”, zegt Maes. “Steden inbreiden en versterken roept vaak weerstand op omdat het de indruk wekt dat er meer verkeer zal circuleren. Vaak is het omgekeerde waar, de zogenaamde verdichtingsparadox. Door nabijheid te creëren, werk je duurzame mobiliteit net in de hand.”

Een MOBER is vooral een hulpmiddel om tot consensus te komen."- Joris Willems, Adviseur en Docent Verkeerskunde en Mobiliteit

4. Mobiscore als instrument

Een handig hulpmiddel om een MOBER te duiden, is de Mobiscore. De webpagina genereert in enkele klikken een score voor de mogelijkheden voor duurzame mobiliteit. “Je moet er alleen rekening mee houden dat het bedoeld is voor woningen en niet voor ontmoetingscentra, bedrijvigheid of andere activiteiten”, zegt Maes.

5. Geen juridisch document

Willems en Maes benadrukken dat het richtlijnenboek methoden en technieken wil aanreiken. Het is geen verplicht te volgen handleiding. “De resultaten van een MOBER zijn richtinggevend”, zegt Willems. “Pas als ze in een omgevingsvergunning worden opgenomen, zijn ze juridisch bindend. Daarom adviseren we om niet over de allerkleinste letters te struikelen. Een MOBER is geen tool om nieuwe ontwikkelingen onmogelijk te maken, maar een hulpmiddel om tot een consensus te komen.”

Nabijheid creëren, werkt duurzame mobiliteit in de hand."- Patrick Maes, Consultant Mobiliteit en Ruimtelijke planning

6. Respecteer de deontologie

Projectontwikkelaars schakelen studiebureaus in en die horen hun onderzoek objectief te voeren. “De onafhankelijkheid bewaken is een belangrijk gegeven”, zegt Willems. “Initiatiefnemers horen open te staan voor adviezen en bereid te zijn om hun project ook aan te passen. De beste resultaten komen tot stand als lokale besturen actief meedenken over de effecten en de te nemen maatregelen.”

7. Vereng verkeersleefbaarheid niet

Staar je niet blind op getallen. “Toets de verkeersleefbaarheid niet aan het aantal voertuigen per wegcategorie”, zegt Maes. “Ook de aard van die voertuigen, de gereden snelheid, oversteekbaarheid, parkeerdruk, … schetsen de verkeersleefbaarheid.”

8. Onderzoek ook kleine projecten

Ook als een MOBER niet verplicht is, kan het een meerwaarde zijn. “Zelfs bij projecten die de ondergrens niet halen, kan een mobiliteitstoets nuttig zijn om de effecten in kaart te brengen. Zo kan je tot inzichten en maatregelen komen die de duurzame mobiliteit kunnen verbeteren”, besluit Willems.

Scherm­afbeelding 2025-11-03 om 14.56.48.png