Veerdiensten zitten in de lift

Het agentschap Maritieme Dienstverlening en Kust (MDK) van de Vlaamse overheid streeft ernaar om nog meer reizigers te vervoeren met veerdiensten. Piet Leeuwerck, Tina Mertens en Loïc Willems: “We zetten in op toegankelijkere en groenere veerdiensten.”

Welke rol vertolkt het agentschap Maritieme Dienstverlening en Kust (MDK) bij het personenvervoer over het water?

Mertens: “Personenvervoer over water is een van onze drie grote pijlers. Vanuit de afdeling Staf managen we de concessieveren met privé-uitbaters en het contract van DeWaterbus.”

Leeuwerck: “De Dienst met Afzonderlijk Beheer Vloot runt en bemant de zeven grotere veerdiensten. Dat zijn de veren van Nieuwpoort, Oostende, Langerbrugge (Gent), Terdonk (Gent), Sint-Anna, Kruibeke-Hoboken en Bazel-Hemiksem (alle drie Antwerpen).”

In 2025 maakten 5,4 miljoen mensen gebruik van een van deze veerdiensten of DeWaterbus. Dat aantal stijgt. Waar liggen de redenen voor die groei?

Mertens: “Sinds september vorig jaar vaart het Sint- Annaveer 24/7 als minderhinder-maatregel voor de vele werken in en rond Antwerpen. Dat zorgt voor meer gebruikers. In Oostende is er tijdens het toeristische hoogseizoen vraag naar een uitbreiding van de dienstverlening. Voor de werken aan de R4 in Gent zetten we op piekdagen in Langerbrugge een extra vaartuig in. Wegenwerken zetten mensen aan om alternatieven voor de wagen te kiezen én om dus een veer te gebruiken.”

Nog dit jaar komt er een masterplan met actiepunten voor meer toegankelijkheid."

Welke ambities willen jullie nog waarmaken?

Mertens: “We willen de veiligheid nog verbeteren en de veerdiensten vergroenen waar het kan. De opkomst van nieuwe en andere fietsen, zoals bakfietsen, longtails en fatbikes, vormt ook een aandachtspunt.”

Willems: “We willen de toegankelijkheid van veerdiensten verhogen. Daarvoor willen we drempels minimaliseren en ook informatie over bijvoorbeeld de hellingsgraad van de pontons beschikbaar stellen. We werken daarvoor aan een masterplan dat nog dit jaar alle actiepunten in kaart moet brengen. Zowel MDK als andere waterwegbeheerders en de uitbaters van concessieveren kunnen daarmee aan de slag om de ervaring van de reizigers te verbeteren.”

Hoeveel veerdiensten varen er al elektrisch en hoe proberen jullie dat aantal nog op te voeren?

Leeuwerck: “Met Vloot doen we al enkele jaren inspanningen om van de veerdiensten een duurzame beleving te maken voor passagiers en omgeving. In 2021 namen we het eerste elektrische veer in Oostende in gebruik. Het Sint-Annaveer kreeg het tweede elektrische veer en het derde vaart in Nieuwpoort. Het volgende elektrische veer verzorgt binnenkort de veerdienst tussen Kruibeke en Hoboken. Het vijfde moet in 2027 actief zijn op de veerdienst Bazel-Hemiksem.”

Willems: “Om de concessieveren aan te zetten om over te stappen naar elektrische vaartuigen, verlengen we de concessieduur van vier naar acht jaar als ze inschrijven met een elektrisch vaartuig.”

Welke uitdagingen wachten er nog?

Mertens: “Schippers en matrozen vinden. Zowel voor Vloot als voor privé-uitbaters is dat een uitdaging. Samen met het Departement Mobiliteit en Openbare Werken (DMOW), het Agentschap voor Hoger Onderwijs, Volwassenenonderwijs, Kwalificaties en Studietoelagen (AHOVOKS) en het Fonds voor de Rijn- en Binnenscheepvaart (FRB) bekijken we de mogelijkheden om een nieuw opleidingstraject voor ‘veerpontoperator’ op te starten.”

Leeuwerck: “Daarnaast brengen nieuwe innovatieve systemen zoals bij de elektrische veerboten een ommezwaai in onze technische ploeg met zich mee. We maken de switch van het klassieke sleutelen aan motoren naar een meer elektronische en problemsolving-benadering van technische issues.”